Mleko kozie a krowie – odwieczny dylemat osób chcących wiedzieć, które jest bardziej wartościowe. Mleko kozie w powszechnej opinii uchodzi za to zdrowsze, korzystniejsze. Porównajmy więc skład oraz właściwości mleka koziego i krowiego aby dowiedzieć się jak jest naprawdę. Warto jednak dodać, że porównanie to dotyczy standaryzowanych mlek, a mleka od lokalnych dostawców mogą się różnic w składzie, gdyż nie są poddane standaryzacji.
Mleko kozie a krowie: energetyczność
Mleko kozie jest nieco bardziej bogate w energię od pełnotłustego mleka krowiego. Zawiera bowiem nieco więcej białka i tłuszczu.
Mleko kozie a krowie: białko
Koza daje mleko o nieco większej ilości białka. Wartości te jednak są do siebie bardzo zbliżone. Ważne są natomiast różnice w budowie białka obu rodzajów mleka. Podstawowym białkiem mleka krowiego jest alfa s1 kazeina, która charakteryzuje się silnym działaniem alergizującym. W mleku kozim natomiast owego białka jest znacząco mniej, a niekiedy jego stężenie jest bliskie zeru.
Podobnie dzieje się z drugim białkiem występującym w mleku – białkiem serwatkowym, czyli laktoglobulin. Białko to znacząco różni się budową w obu mlekach, np. w mleku kozim nie zawiera aminokwasu metioniny.
Wszystko to często powoduje, że osoby uczulone na mleko krowie lepiej tolerują mleko kozie. Należy jednak pamiętać, że w przypadku silnych reakcji alergicznych na mleko krowie należy mimo wszystko wykluczyć wszystkie mleka przeżuwaczy, gdyż występuje silna reakcja krzyżowa pomiędzy białkiem mleka, a immunoglobulinami ludzkimi.
Przeczytaj: 10 powodów, dla których warto spożywać kozie mleko i jego przetwory
Mleko kozie a krowie: tłuszcze
Mleko kóz jest nieco bardziej bogate w tłuszcz niż pełnotłuste mleko krowie. Oczywiście zawartość tłuszczu w obu mlekach warunkowane jest wieloma czynnikami, np. paszą zwierząt, sposobem chowu itd. W przypadku mlek stosuje się często także standaryzację – a więc dokładne określenie określonej zawartości tłuszczu mlecznego (stąd dostępne są mleka o 0,5%, 1,5%, 2%, 3,2% zawartości tłuszczu).
Porównując jednak jakościowo tłuszcze mleczne obu mlek mleko kozie jest korzystniejsze. Kuleczki tłuszczu bowiem charakteryzują się mniejszą budową, a przez to są łatwiej strawne. W kozim mleku jest także więcej krótko- i średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które są korzystniejsze dla człowieka niż kwasy o długich łańcuchach.
Mleko kozie a krowie: węglowodany
Węglowodany w obu rodzajach mleka to laktoza, której ilość jest podobna zarówno w kozim, jak i krowim mleku. Dlatego też podawanie mleka koziego zamiast krowiego osobom z nietolerancją laktozy niestety nie przynosi poprawy stanu zdrowia.
Mleko kozie a krowie: witaminy i składniki mineralne
Skład witamin w obu rodzajach mleka jest podobny. Aczkolwiek mleko kozie zawiera więcej witaminy A, oraz niacyny. Mleko kozie jest bardzo słabym źródłem kwasu foliowego i witaminy B12, co nie wpływa korzystnie na parametry krwi pod kątem anemii.
Mleko kozie jest lepszym źródłem wapnia, fosforu, potasu oraz sodu. Pozostała ilość składników mineralnych jest zbliżona w obu mlekach.
Dość powszechnie stosuje się mleko kozie w żywieniu niemowląt. Niestety mleko kozie, podobnie, jak krowie, nie może być regularnie podawane niemowlętom ze względu na dość dużą ilość białka, a także – szczególnie w przypadku mleka koziego – znaczącą ilość składników mineralnych. Warto pamiętać o tym, że nerki dziecka w pierwszym roku życia dojrzewają i nie są w stanie wydalić zbyt dużych ilości składników mineralnych, dlatego dla niemowląt najlepszym rozwiązaniem jest mleko mamy lub/i mleko modyfikowane.
Mleko kozie a krowie: czystość mleka
Mleko kozie z reguły jest czystsze niż mleko krowie, tzn. że zawiera mniejszą ilość metali ciężkich i pestycydów. Wynika to z większej szczelności gruczołu mlecznego kóz.
Sprawdź: Alergie pokarmowe u dzieci – co je wywołuje i jak im zapobiegać
Mleko kozie – mleko krowie 1:0
Podsumowując, dla zdrowych dorosłych mleko kozie może być korzystniejsze, dla dzieci po 2-3 roku życia także. Warto jednak nie skupiać się wyłącznie na jedynym rodzaju mleka, a urozmaicać dietę o różne rodzaje mleka, pamiętając także o całej gamie napojów roślinnych.
*O właściwościach mleka koziego i krowiego opowiadała Ewa Ceborska-Scheiterbauer – ekspert platformy zakupowej LokalnyRolnik.pl.
